قبل از شروع بخش راهنمای تایپ و راهنمای سایت را حتما مطالعه نمایید.

دستورات لاتکس برای تایپ

سلام

در این صفحه راهنمایی کامل برای شما جهت تایپ فرمول های ریاضی قرار داده ایم. این دستورات جهانی بوده و در همه ی نرم افزارهایی که امکان تایپ فورمول های ریاضی را دارند قابل استفاده است. از جمله این نرم افزارها دو نرم افزار معروف word و latex است . با توجه به فراگیر بودن این دو نرافزار یادگیری دستورات این صفحه برای شما کاملا مفید خواهد بود. با ما همراه باشید.

برای دیدن دستور لاتک LATEX هر کدام از فرمول ها کافی است روی فرمول مربوطه کلیک راست کرده و از منوی Show Math As گزینه Tex Commands را انتخاب کنید.

برای توان و اندیس به ترتیب از ^ و _ استفاده کنید. برای مثال x^2 دارای خروجی $ x^2 $ و x_2 دارای خروجی $ x_2 $ است.

$$ \begin{array}{c|c} \text{دستور}&\text{خروجی}\\ \hline \text{x^2} & x^2\\ \text{x_2} & x_2 \end{array} $$

توجه کنید که اگر می خواهید در قسمت توان و اندیس بیشتر از یک حرف یا عدد بنویسید باید آن را بین {} قرار دهید. به عنوان مثال اگر شما بنویسید x^10 در اینصورت خروجی به صورت $x^10 $ خواهد بود. حال اینکه $ \text{x^10} $ دارای خروجی $ x^{10} $ است. و همینطور برای نوشتن $x_{10} $ کافی است از $ \text{x_10} $ استفاده کنید نه از x_10

در جدول زیر میتواند خلاصه ی گفتار فوق را مشاهده کنید.

$$ \begin{array}{c|c} \text{دستور}&\text{خروجی}\\ \hline \text{x^10} & x^10\\ \text{x^{10}} & x^{10}\\ \text{x_10} & x_10\\ \text{x_{10}} & x_{10} \end{array} $$

پرانتزها؛ برای نوشتن علامت های ( )[ ] از همان علائم معمولی مربوطه استفاده می شود به عنوان مثال $ \text{$ (x+y)[x+y] $} $ دارای خروجی $ (x+y)[x+y] $ است. حال آنکه برای نوشتن آکولاد باید از $ \text{\}} $ و $ \text{\{}$ که دارای خروجی { و } است استفاده کرد. توجه کنید که اگر فرمولی را در بین علامت پرانتز قرار دهید در اینصورت پرانتز به همان صورت کوچک در خروجی نمایش داده می شود مثلا (xy) اما اگر می خواهید پرانتز با توجه به اندازه فرمول بزرگ شود باید از نمونه جدول زیر برای راهنما استفاده کنید مثلا $ left(\frac xy\right)\$ برابر می شود با : $ \left(\frac xy\right)$

.

مجددا یاد آوری میکنیم که برای اینکه این نگارش ها به دستورات لاتکس تبدیل شوند باید در دو طرف آن علامت $ قرار گیرند.

$$ \begin{array}{c|c} \text{دستور} & \text{خروجی}\\ \hline \text{(x+y)[x+y]} & (x+y)[x+y]\\ \text{(\frac {x}{y})} & (\frac{x}{y})\\ \text{\left( \frac{x}{y} \right)} & \left(\frac{x}{y}\right) \end{array} $$

تقسیم؛ برای نوشتن یک تقسیم از دستور $ {}{}frac\$استفاده کنید و در بین دو آکولاد اولی صورت و در بین دو آکولاد دومی مخرج قرار می گیرد مثلا $frac{x+1}{y+1}\$ دارای خروجی $\frac{x+1}{y+1}$ است. اگر در صورت و مخرج تنها یک عدد یا حرف قرار داشته باشد می توان آکولاد را ننوشت مثلا $ frac12\$ دارای خروجی $\frac12$ است یعنی عدد اول به عنوان صورت و عدد دوم به عنوان مخرج گروه بندی می شود.

$$ \begin{array}{c|c} \text{دستور}&\text{خروجی}\\ \hline \text{\frac 12} & \frac 12 \\ \text{\frac{x+1}{y+1}} & \frac{x+1}{y+1} \\ \end{array} $$

مجموع ها و انتگرال ها: به ترتیب از $ sum\$ و $ int\$ استفاده کنید. برای کران پایین در مجموع ها و انتگرال ها از دستور اندیس یعنی _ و برای کران بالا از توان یعنی ^ استفاده می کنیم. برای مثال $ sum1^n\$ دارای خروجی $ \sum_1^n $ و $ int a^b\$ دارای خروجی $ \int_a^b $ است. به یاد داشته باشید که اگر کران پایین یا بالا بیش از یک عدد یا حرف باشد از آکولاد استفاده کنید. مثلا $ sum_{i=1}^{n+1}\$دارای خروجی $\sum_{i=1}^{n+1} $ و $ int_{g(x)}^{h(x)} f(x) dx\$ دارای خروجی $\int_{g(x)}^{h(x)}f(x) dx $ می باشد. برای کران های ضرب $ prod\$ و اجتماع $ prod\$ و اشتراک $ bigcap\$ مطابق فوق عمل می شود.

جدول زیر راهنمای خوبی برای شماست

$$ \begin{array}{c|c}\text{دستور}&\text{خروجی}\\\hline\text{\sum_1^n i^2} & \sum_1^n i^2\\\text{\sum_{i=1}^{n+1}i^2} &\sum_{i=1}^{n+1}i^2 \\\text{\int_a^b f} & \int_a^b f \\\text{\prod_{i=1}^{n}a_i} & \prod_{i=1}^{n}a_i \\\text{\bigcup_{i=1}^{n}A_i} &\bigcup_{i=1}^{n}A_i \\\text{\bigcap_{i=1}^{n}A_i} & \bigcap_{i=1}^{n}A_i \end{array} $$

دو جدول زیر نمونه هایی برای دستورات حروف یونانی و فونت ها است

$$ \begin{array}{c|c} \text{دستور}&\text{خروجی}\\ \hline \text{\alpha} & \alpha \\ \text{\beta} & \beta \\ \text{\gamma} & \gamma\\ \text{\Gamma} & \Gamma\\ \text{\Delta} & \Delta \end{array} $$ $$ \begin{array}{c|c} \text{دستور}&\text{خروجی}\\ \hline \text{\mathbb{R}} & \mathbb{R}\\ \text{\mathcal{A}} & \mathcal{A}\\ \text{\mathscr{A}} & \mathscr{A}\\ \text{\mathfrak{A}} & \mathfrak{A} \end{array} $$

رادیکال ها : از جدول زیر براحتی می توانید برای الگو گیری نوشتن دستورات فورمول های ریاضی دارای رادیکال استفاده کرد.

$$ \begin{array}{c|c} \text{دستور}&\text{خروجی}\\ \hline \text{\sqrt 2} & \sqrt 2 \\ \text{\sqrt{x^2+1}} & \sqrt{x^2+1}\\ \text{\sqrt[5]{x}} & \sqrt[5]{x} \\ \text{\sqrt[5]{\frac{x}{y}}} & \sqrt[5]{\frac{x}{y} } \end{array} $$

برای استفاده از فرمول ریاضی در یک خط و داخل متن ، در دوطرف آن یک علامت دلار قرار میدهیم و برای آنکه فرمول ها وسط چین شوند همانند آنچه تا بحال در این صفحه دیدید بجای استفاده از یک علامت دلار در دو طرف دستورات latec از دو علامت دلار دو دوطرف آن استفاده می کنیم. ( یعنی در مجموع چهار علامت ) . برای اینکه فرمول ها را بصورت زیر هم بنویسم همانند نمونه زیر عمل می کنیم

$$ \begin{align}a&=b\\ &=c\\ &=d\\ &=e \end{align} $$

توجه کنید که در انتهای هر خط علامت \\ قرار گرفته است. در حالت کلی در داخل یک فرمول اگر بخواهیم ادامه فرمول در خط بعدی قرار گیرد می‌توانیم از \\ استفاده کنیم که نقش Enter را دارد.

به عنوان مثال بر روی عبارت زیر راست کلیک کرده و دستورات لاتک آن را مشاهده کنید. ( در گوشی و تبلت کافیست روی عبارت ریاضی انشگشت خود را نگه داشته تا همانند راست کلیک منوی مورد نظر باز شود)

$$ \begin{align} I&=\int udv\\ &=uv-\int vdu \end{align} $$

فاصله‌ها: در قسمت فرمول نویسی شما هرتعداد فاصله (space) بزنید در خروجی هیچ فاصله ای ایجاد نمی‌شود. یعنی هم a␣b و هم a␣␣␣␣␣b هر دو دارای خروجی ab هستند. اگر می خواهید که به اندازه یک فاصله (space) در فرمول بین دو حرف یا دو عدد وجود داشته باشد می‌توانید از ␣\ یا , \ استفاده کنید مثلا a \ b دارای خروجی a b به اندازه یک فاصله بین a وb است. برای فاصله‌های بزرگتر می توانید از دستورهای $ quad a b\ $ و $ qquad a b\ $ استفاده کنید: $ \quad a b$ , $ \ qquad a b $

رفتن به سطر بعدی: توجه کنید که با یک بار اینتر (Enter) در خروجی(پیش نمایش) به سطر بعدی منتقل نشده و فقط یک فاصله (Space) محسوب می‌شود. و اگر می‌خواهید به سطر بعدی بروید باید دو بار اینتر (Enter) بزنید.

اگر می خواهید در حین تایپ ریاضی به خط بعدی بروید کافی است علامت \\ را در داخل فرمول قرار دهید. در واقع \\ نقش Enter در داخل فرمول ها را دارد. به عنوان مثالدستور $ f:X\to Y \\ y=f(x)$ به صورت زیر نمایش داده خواهد شد.

$$ f:X\to Y \\ y=f(x) $$

AMScd Package برای نوشتن دیاگرام های مستطیلی باید اول این پکیج رو با دستور {AMScd} فعال کنید. به عنوان مثال، دیاگرام زیر را در نظر بگیرید که با این کدها نوشته شده است :

$$\require{AMScd}
\begin{CD}
A @>a>> B\\
@VVbV @VVcV\\
C@>b>> D
\end{CD}$$
$$ \require{AMScd} \begin{CD} A @>a>> B\\ @VVbV @VVcV\\ C@>b>> D \end{CD} $$

برای دیدن دستورات همانند قبل روی نمودار راست کلیک کنید و دستورات لاتک آن را ببینید.

انواع پیکان ها از این قرارند:

>>>@ پیکان چپ

<<<@ پیکان راست

VVV@ پیکان پایین

AAA@ پیکان بالا

|@ مساوی عمودی

=@ مساوی افقی

.

@ پیکان تهی( یعنی پیکانی نمایش داده نمی شود.)

به عنوان مثال

\begin{CD} A @<<< B @>>> C\\ @. @| @AAA\\ @. D @= E \end{CD}

و یا نمونه هایی دیگر

\begin{CD} A @>a>b> B\\ @VlVrV @AlArA\\ C @< a< b< D \end{CD} \begin{CD} A @>>> B@>\text{very long label}>>C\\ @VVV @VVV @VVV\\ D @>>> E@>>> F \end{CD}

خط زدن عبارات ابتدا پکیج cancel را با دستور require{cancel}\ وارد می کنیم. (یک بار وارد کردن برای همه عبارات کافی است) سپس از دستورات زیر استفاده می کنیم:

$$\require{cancel}\begin{array}{r|l} \verb|y+\cancel{x}| & y+\cancel{x}\\ \verb|\cancel{y+x}| & \cancel{y+x}\\ \verb|y+\bcancel{x}| & y+\bcancel{x}\\ \verb|y+\xcancel{x}| & y+\xcancel{x}\\ \verb|y+\cancelto{0}{x}| & y+\cancelto{0}{x}\\ \verb+\frac{1\cancel9}{\cancel95} = \frac15+& \frac{1\cancel9}{\cancel95} = \frac15 \\ \end{array}$$

رنگها

از دستور $color{color-name}{math}\$ استفاده کنید که بجای color-name اسم رنگی که میخواهید را می نویسید و به جای math فرمولی که می خواهید با رنگی که انتخا ب کردید را می نویسید. مثلا $$color{red}{e^{i\pi}+1=0}\$$ که بصورت زیر نمایش داده می شود.

$$\color{red}{e^{i\pi}+1=0} $$

می توانید اسم رنگها را به انگلیسی بنویسید مثل black، green ، blue و ... بنویسید

highlight کردن فرمول ها

برای highlight کردن فرمول ها می توانید از $bbox[options]\$ بصورت زیر استفاده کنید به جای math فرمول ریاضی که قصد highlight کردن آن را دارید می نویسید و option ها شامل موارد زیر می شود:

1.اسم رنگ که برای رنگ پس زمینه فرمول استفاده می شود مثلا : $$\bbox[yellow] { e^x=\lim_{n\to\infty} \left( 1+\frac{x}{n} \right)^n } $$ 2. یک اندازه که برای فاصله بین فرمول و جعبه ی highlight استفاده می شود مثلا: $$\bbox[yellow, 5pt] { e^x=\lim_{n\to\infty} \left( 1+\frac{x}{n} \right)^n } $$ 3. یک ویژگی که به استایل فرمول ها نسبت داده می شود مثل border:1px solid red $$ \bbox[5pt, border:1px solid red] { e^x=\lim_{n\to\infty} \left( 1+\frac{x}{n} \right)^n } $$ ترکیبی از موارد بالا هم می تواند استفاده شود که بین آنها کاما قرار داده می شود مثلا: $$ \bbox[yellow, 5pt, border:1px solid red] { e^x=\lim_{n\to\infty} \left( 1+\frac{x}{n} \right)^n } $$

وارد کردن جدول:

از دستور begin{array}... \end{array}\ استفاده کنید. بعد از begin{array}\ باید قالب ستون ها را مشخص کنید، برای اینکه محتوای هر ستون در سمت چپ سلولها یا راست و یا وسط چین قرار گیرد از حروف l برای چپ، r برای راست، c برای وسط چین و اگر می خواهید بین ستونها خط عمودی قرار گیرد بین این حروف | قرار دهید. محتوای هر سلول را با & جدا کنید. از \\ برای رفتن به سطر بعدی استفاده می شود. برای رسم خط افقی بین سطرها ازhline\ استفاده می شود. به عنوان مثال

$$ \begin{array}{l|c|r} left & center & right\\ \hline a&b&c \end{array} $$

و یا نمونه ای دیگر

$$ \begin{array}{c|lcr} n&\text{left}&\text{center}&\text{right}\\ \hline 1&a&i&\sqrt{2}\\ 2&-5&\frac 23&f\\ 3&1.02&e^2&g \end{array} $$

به انجمن ریاضی ایرانیان خوش آمدید. این سایت تنها یکی از بخش های سایت بزرگ انجمن پرسش و پاسخ ایرانیان است.
...